Tháng 7, trời nắng như đổ lửa nhưng đặt chân đến nghĩa trang vẫn cảm nhận được sự mát mẻ, bởi nơi đây rợp bóng cây xanh.
Hình như các loài cây khắp mọi miền đất nước đều cử đại diện về đây để chở che cho hơn mười nghìn người con ưu tú của dân tộc (trong đó hơn 2/3 là chưa biết tên) đang được lòng đất Mẹ Anh Sơn ôm ấp cưu mang.
Các loài cây trổ hoa đầy màu sắc: huệ trắng, sen hồng, phượng đỏ, lựu tươi, bằng lăng tím…như kết thành một tràng hoa khổng lồ dâng lên vong linh các anh hùng liệt sỹ.
Nghĩa trang Việt - Lào
Rặng thông gió thổi rồi tấu lên khúc nhạc vi vu, vi vu tựa hồ như tiếng ru của hơn mười nghìn bà mẹ khắp mọi miền Tổ quốc gửi vào làn gió để vỗ về giấc ngủ ngàn thu của các anh. Có lúc, tôi lại ngỡ như tiếng vọng từ cõi xa xăm đang reo vui trước sự thay da, đổi thịt của quê hương, đất nước.
Tháng 7, nghĩa trang thoang thoảng mùi hương hoa sứ quyện lẫn mùi hương trầm toả ngát càng tôn thêm không khí linh thiêng. Nghĩa trang vừa được quy hoạch lại, các phần mộ được bố trí ngay hàng, thẳng lối và sắp xếp theo từng lô vuông, mỗi lô có một miếu thờ.
Tại nơi trang trọng nhất, tượng đài “Tổ quốc ghi công” sừng sững uy nghiêm giữa đất trời. Hai bên là hai tấm bia được khắc bằng hai văn tự (Việt và Lào). Cách đó không xa là hai bức phù điêu thể hiện tình hữu nghị giữa hai nước được chạm khắc tinh tế, sống động, tưởng chừng như linh hồn các anh đang hiện hữu và hòa nhập vào đây.
Từng tốp các em học sinh đang quét dọn, phong quang các khu mộ. Khá đông thân nhân các liệt sỹ đã tìm về hương khói. Lau khô những giọt mồ hôi thấm đẫm khuôn mặt, chị Nguyễn Thị Hoa đến từ Kon Tum xa xôi tâm sự: “Chồng tôi quê ở Nghệ An, hy sinh tại chiến trường Lào, giờ yên nghỉ tại đây.
Dù đường xá cách trở nhưng mỗi năm tôi và các con đều cố gắng về thăm một lần. Về đây, thấy toàn cảnh nghĩa trang cùng sự quan tâm chăm sóc của bà con nhân dân, lòng tôi trở nên ấm áp...” .
Khách đến viếng thăm nghĩa trang, đi vào cổng chính, rồi rẽ về phía cây cầu bắc qua hồ sen tượng trưng cho nhịp cầu nối giữa cuộc sống đời thường đang từng giờ đổi thay và thế giới linh thiêng, tĩnh lặng, nơi yên nghỉ vĩnh hằng của những người con ngã xuống vì đất nước, quê hương.
Vì thế, thị trấn Anh Sơn giờ đây là một công trường với bao bề bộn, hối hả nhưng khi đến nghĩa trang, ta vẫn cảm nhận được vẻ tĩnh lặng, tôn nghiêm. Anh Hoàng Ngọc Châu, Trưởng phòng Lao động, Thương binh và Xã hội cho biết, huyện Anh Sơn đang chuẩn bị mọi mặt để tổ chức thành công Lễ hội “Uống nước nhớ nguồn” vào dịp 27/7.
Đây là lễ hội được tổ chức hàng năm để tưởng nhớ công lao những người đã ngã xuống và giáo dục truyền thống, đạo lý cho các tầng lớp nhân dân, đặc biệt là thế hệ trẻ. Lễ hội diễn ra với các nghi lễ trang trọng, đặc biệt là lễ thắp nến tri ân vào đêm 26/7.
Tất cả các phần mộ đều được các em học sinh thắp lên một ngọn nến, cả nghĩa trang sẽ trở nên huyền ảo, lung linh càng tôn thêm vẻ linh thiêng của không gian lễ hội. Bên cạnh đó, là chương trình liên hoan văn nghệ với chủ đề “Tổ quốc, những người con bất tử”, chiếu phim tài liệu, trưng bày tranh ảnh và các hoạt động thể dục thể thao.
Hy vọng những nén tâm hương của bà con nhân dân Anh Sơn sẽ đời đời cháy mãi để mảnh đất này luôn là đất Mẹ, là quê hương thứ hai của các anh!